اختلال بیش فعالی کم توجهی (Attention Deficit-Hyperactivity Disorder) یا به اختصار ADHD بیماری شایعی است که بروز آن در مدارس ابتدایی بین 2 تا 20 درصد می باشد. مبتلایان، در بخش هایی از مغز که با توجه و تمرکز و تنظیم فعالیت های حرکتی مرتبط است، دچار نقص های جزیی اما مشکل زا هستند. مشکل اصلی مبتلایان، ناتوانی در تنظیم رفتار است که موجب بروز مشکلات عدیده در منزل، مدرسه و در ارتباط با همسالان می گردد. این اختلال در زمینه های اقتصادی، شغلی و شخصیتی آثار منفی قابل توجهی بر فرد و اجتماع می گذارد. برای درمان ADHD باید از ترکیب روش های دارویی و غیر دارویی بهره جست. رویکردهای شناختی رفتاری که آموزش والدین و آموزگاران را در بر می گیرد، بخش مهمی از درمان را تشکیل می دهد. این روش ها که شامل آموزش برای شناخت صحیح بیماری و آموزش روش های شناختی ـ رفتاری برای یاری و مدیریت این کودکان است، اثر بسزایی در افزایش کارایی آنها داشته است. با استفاده از مطالعات قبلی و توجه به عوامل فرهنگی از سال 1377، برنامه جامعی توسط بخش فوق تخصصی روانپزشکی کودک و نوجوان بیمارستان روزبه تدوین و اجرا شده است که در مقاله حاضر اصول درمان شناختی ـ رفتاری مزبور ذکر می گردد. بررسی اولیه درمان مزبور، موفقیت آن را تایید نموده است.

مقدمه: اختلال نقص توجه بیش فعالی و اختلال سلوک از جمله اختلالات به نسبت شایع دوران کودکی و نوجوانی می باشد. با توجه به تاثیرات سوء متقابل والدین مبتلا به وابستگی به مواد و یا بیماری دوقطبی در این زمینه، این پژوهش با هدف تعیین میزان شیوع اختلالات نقص توجه بیش فعالی و سلوک در والدین مبتلا به اختلالات وابستگی به مواد و اختلال دو قطبی انجام شد.روش ها: نوع مطالعه از نوع موردی– شاهدی بود و گروه مورد مطالعه، افراد مبتلا به اختلال وابستگی به مواد و اختلال دو قطبی بستری شده در بیمارستان شهید بهشتی کرمان که فرزند 11–7 ساله داشتند، بودند. گروه شاهد، افراد سالم بدون اختلال وابستگی به مواد و اختلالات دیگر روان پزشکی بود. در این مطالعه از فرم A راتر (فرم والدین) و پرسش نامه دموگرافیک برای جمع آوری اطلاعات استفاده شد. روش بررسی داده ها ANOVA، Chi-square و آزمون تعقیبی Tamhene بود.یافته ها: نمرات راتر غیر طبیعی به طور کلی در فرزندان والدین وابسته به مواد 11.7 درصد، در فرزندان والدین با اختلال دو قطبی 14 درصد و در فرزندان با والدین سالم 6.1 درصد بود که از نظر آماری اختلاف معنی دار وجود نداشت. فراوانی اختلال سلوک در گروه با والدین دو قطبی و وابسته به مواد بیشتر از گروه والدین سالم بود اما اختلاف معنی داری وجود نداشت. فراوانی ADHD در گروه والدین وابسته به مواد 9.8 درصد و در گروه شاهد 1 درصد بود که از لحاظ آماری اختلاف معنی داری وجود داشت.نتیجه گیری: وابستگی به مواد می تواند به عنوان یک عامل استرسور در بروز ناهنجاری های روانی در فرزندان از جمله ADHD و اختلال سلوک نقش داشته باشد.

پژوهش حاضر با موضوع تأثیر فعالیت های بدنی ناهماهنگ با نشانگان اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی، بر کاهش نشانگان این اختلال مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور نمونه ای شامل 50 نفر و دربرگیرنده یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل، به صورت تصادفی و با روش نمونه گیری خوشه ای، از بین تمامی دانش آموزان مبتلا به اختلال نارسایی توجه-فزون کنشی شهر تهران انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه SNAP-IV و سیاهه رفتاری کودک(CBCL) برای سنین 18-6 سال، جمع آوری گردید. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، علاوه بر آمار توصیفی، از آمار استنباطی شامل تحلیل کوواریانس چند متغیره (MANCOVA)، همراه با آزمون پیش فرض همگنی ضرایب رگرسیون در مفروضه های مورد بررسی، آزمون پیش فرض همگنی واریانس درون گروهی در مؤلفه های مورد بررسی با استفاده از آزمون لوین و آزمون شاپیرو-ویلک برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها استفاده شد. نتایج نشان داد که فعالیت بدنی ناهماهنگ با نشانه های اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی-(پیلاتس)-، بر علائم این اختلال تأثیر مثبت دارد. بررسی پایداری اثرات مداخله در مرحله پیگیری نیز نشان دهنده ماندگاری کاهش نشانگان اختلال می باشد؛ لذا می توان نتیجه گرفت که تأثیر فعالیت بدنی ناهماهنگ با نشانه های اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی-(پیلاتس)-، بر علائم این اختلال، پس از گذشت مدت زمان معلوم، ماندگار بوده است.

هدف: مطالعات اخیر اختلالی به نام کندگامی شناختی (SCT) را شناسایی کرده اند که در مشکلات توجه با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی (ADHD) شباهت هایی دارد و به همین دلیل افراد مبتلا اغلب به اشتباه برچسب ADHD می خورند. هدف این پژوهش مقایسه بازداری پاسخ و توجه پایدار در کودکان مبتلا به ADHD و SCT به منظور تبیین سهم متمایز مشکلات توجه در این دو اختلال است. روش: طرح پژوهش حاضر توصیفی از نوع علی مقایسه ای بود. شرکت کنندگان در این پژوهش 100 نفر (50 نفر مبتلا به ADHD و 50 نفر مبتلا به SCT) از کودکان پسر مقطع ابتدایی شهرستان تبریز در سال تحصیلی 1398-1399 بودند که به شیوه غربالگری و با استفاده از مقیاس درجه بندی رفتار کودکان (SNAP-IV) و مقیاس SCT به عنوان نمونه انتخاب شدند. سپس از آزمون عملکرد پیوسته برای سنجش بازداری پاسخ و توجه پایدار استفاده شد. درنهایت داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چند متغیره و نرم افزارSPSS 20 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد بین کودکان مبتلا به ADHD و SCT از نظر بازداری پاسخ و توجه پایدار تفاوت معناداری وجود دارد (0001/0P<). از طرفی نتایج تحلیل واریانس تک متغیره و بررسی میانگین های دو گروه نشان از آن بود که کودکان مبتلا به ADHD در بازداری پاسخ و کودکان مبتلا به SCT در توجه پایدار نقص دارند. نتیجه گیری: با توجه به پیشینه پژوهشی و یافته های این پژوهش چنین به نظر می رسد که کودکان مبتلا به SCT در مدار اجرایی گرم و کودکان مبتلا به ADHD در مدار اجرایی سرد مشکل دارند.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف اثربخشی خودتنظیمی رفتارتوجهی بر حافظه کاری، نارسایی توجه و بیش فعالی کودکان انجام شد. روش: این پژوهش به روش آزمایشی با طرح پیش آزمون– پس آزمون با گروه آزمایش و یک گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری، شامل کلیه کودکان 7 تا 12 ساله مبتلا به نارسایی توجه و بیش فعالی بود که در سال تحصیلی 99-1398 به مراکز مشاوره و روان شناسی منطقه 5 تهران مراجعه کرده و تحت درمان دارویی ریتالین قرار داشتند. نمونه گیری به روش تصادفی ساده انجام شد. سپس از میان 40 نفر که بیشترین علائم بیش فعالی- نارسایی توجه و کمترین نمره را در حافظه کاری کسب کردند، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش جداگانه در 8 جلسه هفتگی 60 دقیقه ای مداخله پژوهش شرکت کردند و گروه کنترل در لیست انتظار ماند. ابزار اندازه گیری پژوهش شامل پرسشنامه علایم مرضی کودکان (CSI-4) و مقیاس سنجش حافظه کاری آلوی و همکاران (2008) بود. داده های آماری به کمک تحلیل کوواریانس چندمتغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته-ها: یافته ها حاکی از آن است که مداخله های خودتنظیمی رفتارتوجهی برحافظه کاری و کاهش نشانگان نارسایی توجه- بیش فعالی کودکان مؤثر است. نتیجه گیری: آموزش مهارت های خودتنظیمی رفتارتوجهی تأثیر چشمگیری بر حافظه کاری کودکان ADHD داشت.

مقدمه: اختلال نقص توجه بیش فعالی اختلال عصبی-تحولی است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی دارودرمانی و توانبخشی شناختی بر حافظه فعال کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی شهر اهواز اجرا گردید. روش: نمونه پژوهش شامل 45 نفر (دو گروه 15 نفره آزمایش و یک گروه 15 نفره کنترل) از دانش آموزان مبتلا به اختلال بیش فعالی بود که به صورت نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند. روش پژوهش پیش آزمون-پس آزمون-پیگیری با گروه کنترل بود و جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه های آزمون فراخنای ارقام مستقیم استفاده شد. یافته ها: برای تحلیل داده ها از روش تحلیل کواریانس و آزمون تعقیبی بنفرونی و نرم افزار اس پی اس اس استفاده شد. نتایج به دست آمده از تحقیق نشان داد که توانبخشی شناختی تأثیر متفاوتی به نسبت دارودرمانی بر حافظه فعال کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی دارد. به عبارتی دیگر تأثیر توانبخشی شناختی بر حافظه فعال دارای تأثیرات بیشتری نسبت به درمان دارویی است که این تأثیرگذاری در مرحله پیگیری5/1 ماهه تداوم داشت. نتیجه گیری: بنابراین می توان نتیجه گرفت درمان کودکان دارای نقص توجه-بیش فعالی به وسیله توانبخشی شناختی دارای تأثیرات بیشتر و بهتری برای درمان کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی است.